του Στράτου Φαναρά
.
Την αποδοχή του 80% της κοινής γνώμης, απολαμβάνει άμα τη εμφανίσει του ο Λουκάς Παπαδήμος, όπως μαρτυρά δημοσκόπηση της Metron Analysis που έγινε αποκλειστικά  για το protagon.gr. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε αμέσως μετά την ορκωμοσία της νέας κυβέρνησης.
.
Η μεταβατική Κυβέρνηση συνεργασίας
Σίγουρα κάτι ξεχωριστό συνέβη στην ελληνική πολιτική σκηνή αυτές τις μέρες. Κάτι ξεχωριστό που μπορεί να ιχνηλατηθεί σε τρεις κρίσιμες θεματικές περιοχές:

  •     Την κοινωνική αποδοχή της νέας μεταβατικής κυβέρνησης συνεργασίας. Η παράμετρος αυτή είναι αναγκαία συνθήκη (όχι και ικανή βέβαια) για το ξεπέρασμα της κρίσης.
  •     Τις προτεραιότητες της νέας διακυβέρνησης και παράλληλα της υποστήριξης ή όχι των στρατηγικών πολιτικών επιλογών της χώρας.
  •     Την επίπτωση που μπορεί να έχει η κυβερνητική μεταβολή στην ανάπτυξη μιας νέας πολιτικής κουλτούρας και κυρίως την επίπτωση στο κομματικό σύστημα της χώρας.

.
H κοινωνική αποδοχή της νέας Κυβέρνησης
Ο κ. Παπαδήμος ξεκινά την Πρωθυπουργία του με ποσοστά αποδοχής που θα «ζήλευαν» ακόμη και εκλεγμένοι πρωθυπουργοί (78% θετική γνώμη και μόλις 15% αρνητική). Πολιτικά, η υποστήριξη στο πρόσωπο του είναι διακομματική (89% στους ψηφοφόρους Πασόκ, 81% στους ψηφοφόρους ΝΔ και 62% στους ψηφοφόρους των λοιπών κομμάτων). Ειδικά σε όσους αυτοτοποθετούνται στην Κεντροδεξιά και την Κεντροαριστερά σημειώνει ποσοστά θετικής γνώμης (93% και 87%) που μόνο ο Κωστής Στεφανόπουλος (και αυτός ως Πρόεδρος της Δημοκρατίας) έχει καταγράψει στο παρελθόν. Κοινωνικά, η αποδοχή του κ. Παπαδήμου εκτινάσσεται κυριολεκτικά στα πιο αδύναμα κοινωνικά στρώματα (93% στους γεωργούς/κτηνοτρόφους, 90% στους συνταξιούχους) τα οποία είναι και τα πλέον επισφαλή και αδύναμα μπροστά στο ενδεχόμενο της κατάρρευσης της χώρας.

Ωστόσο, η αποδοχή της νέας κυβέρνησης υπό τον κ. Παπαδήμο, αν και συγκεντρώνει επίσης πλειοψηφικά ποσοστά αποδοχής (55% θεωρούν ότι είναι θετική εξέλιξη για τη χώρα και μόλις 13% αρνητική) υπολείπεται κατά πολύ της προσωπικής αποδοχής του ιδίου. Η απόσταση των 23 ποσοστιαίων μονάδων σταδιακά θα καλυφθεί. Το ερώτημα είναι αν θα καλυφθεί με μείωση της αποδοχής του κ. Παπαδήμου ή με άνοδο της αποδοχής της νέας Κυβέρνησης. Ήδη, όσοι τοποθετούνται στην Αριστερά φαίνονται τριχοτομημένοι (34% υπέρ,  31% κατά και 30% ουδέτεροι). Ειδικά οι ψηφοφόροι του ΚΚΕ τοποθετούνται αρνητικά απέναντι στη νέα κυβέρνηση με (48% κατά και μόλις 23% υπέρ).

Ωστόσο η νέα κυβέρνηση ξεκινά με πάρα πολύ θετικές κοινωνικές προϋποθέσεις. Είναι γνωστό ότι η πολιτική εμπιστοσύνη (political trust) είναι η πιο σημαντική προϋπόθεση για να μπορέσει μια κυβέρνηση να επιτύχει στο έργο της και εν προκειμένω, το 60% των ερωτώμενων δήλωσαν ότι νοιώθουν τώρα περισσότερη εμπιστοσύνη για την κυβέρνηση και μόλις το 18% λιγότερη.

Επιπλέον, περίπου σε ίδια επίπεδα (58%) κινείται το ποσοστό και όσων νοιώθουν τώρα περισσότερο αισιόδοξοι για το μέλλον της χώρας.
.
Οι προτεραιότητες της διακυβέρνησης
Όμως, δεν είναι μόνο το κλίμα αποδοχής και αισιοδοξίας που αλλάζει τα δεδομένα της εσωτερικής διακυβέρνησης. Είναι και η μετατόπιση των κοινωνικών προτεραιοτήτων, απόρροια, κατά τη γνώμη του γράφοντος, των οριακών στιγμών διακινδύνευσης που έζησε η χώρα τις τελευταίες δύο εβδομάδες σε ότι αφορά στη στρατηγική θέση της χώρας εντός της Ευρωζώνης (την οποία υποστηρίζει το 85% του Ελληνικού λαού).

Ενώ η απόρριψη του μνημονίου και των συμφωνιών δανεισμού (με τα μέτρα που πάρθηκαν ώστε να εξυπηρετούνται αυτές οι συμφωνίες) οδήγησαν τη λαϊκή αντίδραση ακόμη και σε ακραίες μορφές δράσης (πχ. παρελάσεις 28ης Οκτωβρίου) σήμερα η προτεραιότητα της νέας διακυβέρνησης θεωρείται ότι πρέπει να είναι η παραμονή της χώρας στο Ευρώ και να αντιμετωπιστεί η κρίση χρέους (54%) ενώ αντίθετα όσοι πιστεύουν ότι προτεραιότητα της νέας διακυβέρνησης πρέπει να είναι «η αναπλήρωση των οικονομιών απωλειών» περιορίζεται στο 41%. Και αυτό παρά το γεγονός ότι δύο στους τρεις (65%) δηλώνουν ότι είχαν μέχρι σήμερα μεγάλες οικονομικές απώλειες και επιπλέον 29% μικρές οικονομικές απώλειες (σύνολο 94%).

Κοινωνική αποδοχή πρώτα του νέου Πρωθυπουργού, στη συνέχεια της Κυβέρνησης του και επιπλέον έστω και μερική αναθεώρηση των κοινωνικών προτεραιοτήτων, είναι η κοινωνική «προίκα» για τη νέα Κυβέρνηση. Όμως δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι αυτή η Κυβέρνηση δεν είναι εκλεγμένη και η Δημοκρατία δεν μπορεί να πάει πολύ μακριά αν ένας από τους βασικούς της πυλώνες (το πολιτικό σύστημα και ειδικότερα το κομματικό σύστημα) βρίσκεται σε κρίση.

Σημαντικό εύρημα θα πρέπει να θεωρηθεί ότι η συντριπτική πλειοψηφία της κοινωνίας δεν θεωρεί πλέον σημαντική την διάκριση «αριστεράς- δεξιάς».  Οι περισσότεροι πολίτες επίσης πιστεύουν ότι ο πλέον κερδισμένος εταίρος της «συγκυβέρνησης» θα είναι το ΛΑ.Ο.Σ και ο κ.Καρατζαφέρης.  
.
Ο μεταπολιτευτικός κύκλος έκλεισε;
Η μεταβατική Κυβέρνηση συνεργασίας προέκυψε βέβαια εξαιτίας της αδυναμίας της Κυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ να δώσει πειστικές και κοινωνικά αποδεκτές απαντήσεις στα πολιτικά και οικονομικά προβλήματα της χώρας, αλλά και της προφανούς έλλειψης μιας σαφούς εναλλακτικής.

Το δικομματικό σύστημα εναλλαγής έδειξε πως σταμάτησε να δουλεύει. Αν μη τι άλλο, ο χρόνος που έχει μεσολαβήσει από την απομάκρυνση της ΝΔ από την διακυβέρνηση της χώρας και το βάρος της συνευθύνης της για τη σημερινή κατάσταση στην οποία έχει περιέλθει η χώρα, δεν της επιτρέπει ακόμα να καταγράφεται ως η εναλλακτική λύση. Όλα πια γίνονται πολύ πιο γρήγορα από ότι αντέχει το μεταπολιτευτικό σύστημα και η δικομματική εναλλαγή.

Δεν είναι μόνο η τεράστια διαφορά στην αποδοχή του νέου Πρωθυπουργού κ. Παπαδήμου (78%) με την Κυβέρνηση του (55%) που ήδη επισημάναμε από το πρώτο μέρος της έρευνας.

Είναι επίσης και η αίσθηση της πλειοψηφίας των πολιτών (60%) ότι ο κύκλος της μεταπολίτευσης έκλεισε. Μιας πλειοψηφίας που οργανώνεται με εντυπωσιακή ομοιομορφία σε ολόκληρο το φάσμα του σημερινού κομματικού συστήματος.

Είναι επίσης και η πεποίθηση ενός στους δύο πολιτών (50%) ότι στις επόμενες εκλογές όποτε και εάν γίνουν αυτές θα υπάρξουν και άλλα κόμματα πέραν των δύο μεγαλυτέρων (Πασοκ και ΝΔ) τα οποία θα εμφανιστούν με Κυβερνητικές προοπτικές. Άποψη που επίσης διατρέχει σχεδόν ομοιόμορφα το σημερινό κομματικό σύστημα.

Και είναι τέλος και η εντύπωση (63%) ότι η διάκριση Αριστεράς-Δεξιάς η οποία μέχρι σήμερα είχε πρωτεύουσα σημασία, θα καταστεί από εδώ και στο εξής δευτερεύουσας σημασίας. Ακόμη και μεταξύ όσων αυτοτοποθετούνται στην Αριστερά το 48% έχει αυτή τη γνώμη και υπερτερεί της άποψης ότι η διάκριση της Αριστεράς-Δεξιάς θα συνεχίσει να έχει πρωτεύουσα σημασία (44%).

Εξάλλου, η ίδια η σημερινή Κυβέρνηση διαθέτει υποστήριξη που ξεκινά από ένα σημαντικό τμήμα της σημερινής Κεντροαριστεράς και φτάνει μέχρι και τη Δεξιά στις διάφορες εκδοχές της. Και δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι το κόμμα που κατά τη γνώμη των ερωτηθέντων θα ευνοηθεί περισσότερο από αυτή τη σύμπραξη είναι ο ΛΑ.Ο.Σ του κ. Καρατζαφέρη και όχι ένα από τα δύο μεγάλα.
.
Πρόθεση ψήφου
Κάτω από αυτές τις κοινωνικοπολιτικές συνθήκες αλλά και τις νέες ιδεολογικές αντιλήψεις που σταδιακά διαμορφώνονται και τείνουν να ενισχύσουν το τεχνοκρατικό και διαχειριστικό σκέλος της πολιτικής, δεν προκαλούν ιδιαίτερη έκπληξη οι κομματικές επιδόσεις στην πρόθεση ψήφου.

Το Πασοκ υφίσταται τεράστια φθορά αφού διαθέτει συσπείρωση μόλις 30,8% και πρόθεση ψήφου μόλις 11,5%.
Η ΝΔ η οποία προηγείται στην πρόθεση ψήφου διαθέτει συσπείρωση 52,4% (δηλαδή έναν στους δύο που την ψήφισαν στην προηγούμενη εκλογική αναμέτρηση) και πρόθεση ψήφου 16,3%.
Ακόμη και με την αναγωγή της πρόθεσης ψήφου, η αθροιστική επιρροή ΝΔ και ΠΑΣΟΚ δεν υπερβαίνει σήμερα το 45% και η ΝΔ αν και έχει σαφές προβάδισμα δεν φαίνεται ικανή να διεκδικήσει με τα σημερινά δεδομένα, αυτοδυναμία.
Όλα τα υπόλοιπα μικρότερα κόμματα εμφανίζονται ενισχυμένα. Ιδιαίτερα το ΚΚΕ, ο ΛΑ.Ο.Σ και ο ΣΥΡΙΖΑ διεκδικούν ακόμη και διψήφια ποσοστά. Μεγάλη άνοδο εμφανίζει και η Δημοκρατική Αριστερά η οποία στην αναγωγή της πρόθεσης ψήφου αγγίζει το 7% και υπερβαίνει με άνεση το όριο του 3%. Τέλος και η Δημοκρατική Συμμαχία κινείται οριακά στην περιοχή του 3%.

  •   Ν.Δ. 26,3% και 123 έδρες
  •   ΠΑ.ΣΟ.Κ 18,5% και 51 έδρες
  •   Κ.Κ.Ε 11,8% και 33 έδρες
  •   ΛΑ.Ο.Σ 11,2% και 31 έδρες
  •   ΣΥ.ΡΙΖ.Α 10% και 28 έδρες
  •   ΔΗΜ.ΑΡ. 7% και 19 έδρες
  •   Οικολόγοι 5,6% και 15 έδρες
  •   ΔΗ.ΣΥ. 2,9%
  •   Π.Α.Π 2%
  •   Χρυσή Αυγή 1,9%
  •   Άλλο 2,9%

.
Διαμορφώνεται επομένως ένα πολυκομματικό περιβάλλον το οποίο ενδεχομένως θα οδηγήσει σε μία Βουλή επτά, οκτώ κομμάτων ή και περισσότερων κομμάτων στις επόμενες εκλογές και άρα στην ανάγκη σχηματισμού Κυβέρνησης ευρύτερων συνεργασιών.

Αυτό είναι και το κύριο χαρακτηριστικό της σημερινής δυναμικής στο κομματικό σύστημα. Οι δυνάμεις που θα μπορέσουν να λειτουργήσουν συνεργατικά, που θα απαρνηθούν το ρόλο του κατόχου της πλήρους αλήθειας και θα αφουγκραστούν την ανάγκη ευρύτερων κοινωνικών συνθέσεων για να υπερασπιστούν και να προωθήσουν την πολιτική τους, θα διαμορφώσουν τις αυριανές εξελίξεις.

Εξάλλου το 40% του εκλογικού σώματος που σήμερα αποστασιοποιείται από τις υπάρχουσες επιλογές, είναι εκεί, περιμένει και θα διαμορφώσει τελικά το αυριανό τοπίο. Είτε δια της αρνήσεως, είτε δια της συμμετοχής.
.
Πηγή εδώ και εδώ