Μια από τις ιδιαίτερες και σχετικά άγνωστες πτυχές του Εμφυλίου είναι οι «εσωτερικές εκκαθαρίσεις» μελών και στελεχών του ΚΚΕ (και του ΕΛΑΣ ή του ΔΣΕ, ανάλογα) συνήθως με την κατηγορία του χαφιέ, του πράκτορα, του προδότη. Πολλές δεκάδες, ίσως και εκατοντάδες αγωνιστές της Αντίστασης και της Επανάστασης βρήκαν έτσι άδοξο τέλος, δολοφονημένοι από τους ίδιους τους τους συντρόφους.

Είναι γνωστό το πόρισμα της «Επιτροπής Πρωτοβουλίας για την αποκατάσταση της μνήμης των αγωνιστών της αριστεράς που συκοφαντήθηκαν και εξοντώθηκαν από τμήμα της ηγεσίας της» (Ολόκληρο το πόρισμα μπορείτε να το βρείτε εδώ: http://www.kryphoscholio.com/istoria/1949.html ).

Η Επιτροπή κατατάσσει το υλικό της στις ακόλουθες κατηγορίες:

  • Ηγετικά στελέχη του ΚΚΕ που βρέθηκαν στην ΕΣΣΔ τη δεκαετία 1930-1940 και υπήρξαν θύματα των σταλινικών εκκαθαρίσεων. Αναφέρονται 20 στελέχη, μεταξύ των οποίων και ο Ανδρόνικος Χαϊτάς, ΓΓ του ΚΚΕ από το 1928 έως το 1931. (Σημ. ο Χαϊτάς είχε στείλει το Ζαχαριάδη στη Μόσχα με σκοπό την εκκαθάρισή του, αλλά τα πράγματα ήρθαν ανάποδα και το παρ’ ολίγον θύμα τον διαδέχτηκε). Περιλαμβάνονται επίσης δυο πρώην γραμματείς της ΟΚΝΕ, δυο μέλη του Πολιτικού Γραφείου, ένας διευθυντής του Ριζοσπάστη κλπ.
  • Πολιτικοί πρόσφυγες στο Μπούλκες της Γιουγκοσλαβίας (1944-1948). Η Επιτροπή δε μπόρεσε να βρει ονόματα. Για το Μπούλκες  δείτε αναλυτικά εδώ: http://panosz.wordpress.com/2010/04/22/civil_war-53/
  • Ατομικές περιπτώσεις εξοντωθέντων ηγετικών στελεχών του ΚΚΕ. Η Επιτροπή καταγράφει δώδεκα στελέχη, μεταξύ των οποίων και ο Παντελής Δαμασκόπουλος, μέλος της ΚΕ. Ο Δαμασκόπουλος εξοντώθηκε το καλοκαίρι του ’44, στο Καρπενήσι, όπου είχε εγκατασταθεί κλιμάκιο υπό τον Σιάντο. Την ίδια τύχη είχε ο Γρ. Σκαφιδάς, μέλος του ΠΓ. Στο πόρισμα σημειώνεται:  Με εντολή του Ν. Ζαχαριάδη, βγήκε από τη φυλακή με δήλωση “για να βοηθήσει το κόμμα να απαλλαγεί από τον Γ. Σιάντο” που ο Ν. Ζαχαριάδης τον θεωρούσε πράκτορα. Όπως ήταν επόμενο ο Γ. Σκαφίδας διαγράφτηκε σαν δηλωσίας. Αυτοεξορίστηκε στο χωριό της γυναίκας του, στη Μεσσηνία και το 1944 κλήθηκε από την ηγεσία του ΚΚΕ στο Καρπενήσι “για να του ανατεθεί δουλεία στο ΕΑΜ”. Δολοφονήθηκε άνανδρα κατά τον ίδιο μυστικό-συνωμοτικό τρόπο, που δολοφονήθηκε ο Π. Δαμασκόπουλος. Αντίστοιχες είναι και οι περιπτώσεις των υπολοίπων στελεχών.
  • Αρχειομαρξιστές – Τροτσκιστές. Ο κατάλογος περιλαμβάνει σαράντα εννέα ονόματα.
  • Στελέχη του ΔΣΕ που εξοντώθηκαν. Αναφέρονται 15 ονόματα, μεταξύ τν οποίων ο Γ. Γιαννούλης, διοικητής ταξιαρχίας του ΔΣΕ, που έδρασε με θαυμαστό τρόπο στην Ήπειρο το 1948.
  • Οι 36 του νησιού Μπέλενε που επιλέχτηκαν προσωπικά από τον Ν. Ζαχαριάδη (δες σύνδεσμο για Μπούλκες)

Ωστόσο, οι κατάλογοι της Επιτροπής είναι προφανέστατα ελλιπείς. Και δεν αναφέρομαι στον Μ. Πεχτασίδη, ηγεμόνα του Μπούλκες και υπεύθυνο Ασφάλειας του ΔΣΕ από το τέλος του 1947, τον οποίο εξόντωσαν οι ίδιοι οι εντολείς του, αφού πήρε στο λαιμό του κόσμο και κοσμάκη. Πρόλαβε ωστόσο να οργανώσει ένα εφιαλτικό σύστημα αλληλοεπίβλεψης – αλληλοκαρφώματος των μαχητών του ΔΣΕ αλλά και τη γραφειοκρατική τεκμηρίωσής του. Οι φάκελοι μεταφέρθηκαν μετά την ήττα στις σοσιαλιστικές χώρες και η μελέτη τους συνεχίστηκε για καιρό. Γράφει, με απίστευτη αφέλεια, ο Βλαντάς, σε έκθεσή του προς το ΠΓ, στις 14-11-1951: να δούμε αν υπάρχει πραγματικός λόγος να έχουμε τόσους φακέλους (…) έχουμε 4.505 υπόπτους. Τότε ο ένας στους 4 είναι ύποπτος. Επί 4.505 υποθέσεων βγήκε πόρισμα για 234 σε 8 μήνες. Δηλαδή 27 υποθέσεις το μήνα. Για να τελειώσουν θέλουν 14 χρόνια ή 167 μήνες. (Ν. Μαραντζίδης, Δημοκρατικός Στρατός Ελλάδος, σελ. 123).

Δεν περιλαμβάνεται επίσης η υπόθεση της 7ης Μεραρχίας που είχε ως αποτέλεσμα δυο αυτοκτονίες, ένα θάνατο από βασανιστήρια και μια εκτέλεση. (Βλ. Γιώργος Γκουγκουλιάς, η αθέατη πλευρά του Εμφυλίου. Τα τραγικά γεγονότα της 7ης Μεραρχίας του ΔΣΕ, εκδ. Ιωλκός 2002), Ούτε η παρόμοια της 2ης Μεραρχίας, όπου ο υπεύθυνος Π. Καλοδίκης (sic!) γράφει στο πόρισμά του: γιατί έτσι όπως τους είχε καταντήσει απ’ τα βασανιστήρια ο Μωρηάς δεν έμενε τίποτε άλλο, παρά να τους εκτελέσουμε. Αν τους αφήναμε να ζήσουν, αυτό θάταν πολιτική ζημιά (…) Έστω κι αν δεν είχε αποδειχτεί ενοχή των ανθρώπων, εμείς έπρεπε να εκτελέσουμε αυτούς, για να δείξουμε ότι υπήρχε δίχτυ κατασκοπείας και ότι σωστά ενεργήσαμε όπως ενεργήσαμε… (Ν. Μαραντζίδης, ο.π. σελ. 125). Οι ανακρίσεις για την υπόθεση αυτή συνεχίστηκαν, με «επιστημονικά» πλέον βασανιστήρια, στη Βουλγαρία. Δεν είχαν όμως αποτέλεσμα γιατί λόγω των βασανιστηρίων, ο ένας κατέδιδε τον άλλον και η υπόθεση βάλτωσε οριστικά! Τα θύματα ήταν εφτά – συν ένας ο Κώστας Καραγιώργης, κορυφαίο στέλεχος του ΚΚΕ, που κατηγορήθηκε (μεταξύ άλλων) από το ΠΓ στις 8 Ιουνίου 1950, ως υπεύθυνος για αυτούς τους άθλιους θανάτους και είχε κι ο ίδιος κακό, απάνθρωπο τέλος, στα σοσιαλιστικά μπουντρούμια.

Στους συντροφικούς θανάτους θα πρέπει να συμπεριλάβουμε και τις εκτελέσεις μαχητών του ΔΣΕ. Ο Μαραντζίδης αναφέρει δεκάδες ονόματα μαχητών του ΔΣΕ οι οποίοι καταδικάστηκαν σε θάνατο από τα στρατοδικεία του ΔΣΕ και στη συνέχεια έλαβαν χάρη, από τον Απρίλιο του 1948 έως τον Ιούνιο του 1949, με πηγή εφημερίδες του Γράμμου.

Για να ξαναγυρίσουμε στα χρόνια της Κατοχής, ιδιαίτερα χαρακτηριστική είναι η περίπτωση συντροφικών αλληλοεξοντώσεων στον Έβρο. (Δες εδώ: http://panosz.wordpress.com/2009/05/27/civil_war-12/ ) Αλλά πέρα από αυτά τα «μεγάλα» γεγονότα, υπάρχουν διάσπαρτα πολλά μικρά, στις αναμνήσεις των αγωνιστών του ΕΛΑΣ και του ΔΣΕ, όπου αναφέρονται εκτελέσεις μαχητών για ασήμαντες (με τα σημερινά δεδομένα) αφορμές.

*

Κι άλλες περιπτώσεις αναφέρονται εδώ: http://athens.indymedia.org/front.php3?lang=el&article_id=615277

Κι εδώ: http://www.politikokafeneio.com/Forum/viewtopic.php?t=3349

Η τύχη του ανακριτή της 7ης Μεραρχίας Κώστα Σιαπέρα: http://news.kathimerini.gr/4Dcgi/4Dcgi/_w_articles_civ_11_13/04/2008_266348

Η καλύβα ψηλά στο βουνό